Sinds maart worden de nieuwe CerVaKo-examens voor de STEK-persoonscertificering A1 en A2 afgenomen. Sinds 1 juli zijn ook de examens voor CO₂ en ammoniak beschikbaar. De nieuwe examens zijn het gevolg van aangescherpte Europese regelgeving, waardoor alle monteurs die werken met koudemiddelen de komende jaren aan nieuwe certificeringseisen moeten voldoen. Maar hoe ontwikkel je in korte tijd een compleet nieuw examenstelsel? Wim den Boer, onafhankelijk voorzitter van de CerVaKo-examencommissie, neemt ons mee achter de schermen.
Eén landelijke examenstandaard
De aangescherpte Europese F-gassenverordening stelt nieuwe eisen aan monteurs die werken met koudemiddelen. Daarom moeten uiteindelijk alle monteurs die werkzaamheden verrichten aan installaties met koudemiddelen beschikken over een nieuw persoonscertificaat. Nieuwe monteurs leggen direct de nieuwe examens af. Monteurs die al gecertificeerd zijn, moeten uiterlijk in maart 2029 zijn overgestapt op het nieuwe certificaat. Deze certificaten zijn 7 jaar geldig. Daarna is her-certificering verplicht.
Om dat mogelijk te maken werd binnen CerVaKo een landelijke examencommissie samengesteld. Daarin werkten vakspecialisten en vertegenwoordigers van alle erkende examenbureaus samen aan één gezamenlijke examenstructuur.
Volgens Den Boer is dat misschien wel de grootste winst van het hele traject. “Voorheen hadden examenbureaus ieder hun eigen examens. Nu neemt de hele sector dezelfde examens af. Dat zorgt voor meer uniformiteit, een gelijk kwaliteitsniveau en duidelijkheid voor zowel kandidaten als opleiders.”
Een flinke uitdaging
De opdracht was helder: ontwikkel in korte tijd nieuwe examens die volledig aansluiten op de Europese regelgeving én goed toepasbaar zijn in de praktijk. Dat bleek een flinke uitdaging.
“De tijdsdruk was enorm,” vertelt Den Boer. “Daarnaast moesten we de Europese uitvoeringsverordening vertalen naar duidelijke eindtermen en examens waar de hele sector zich in kon vinden. Dat vergde veel overleg en afstemming.”
Dankzij de intensieve samenwerking konden de examens volgens planning worden opgeleverd. Sinds maart zijn de examens voor A1 en A2 beschikbaar. Op 1 juli volgden ook de examens voor CO₂ en ammoniak. Vanaf dat moment worden uitsluitend nog de nieuwe CerVaKo-examens afgenomen.
Meer aandacht voor veiligheid
Ook inhoudelijk is er veel veranderd. De certificering voor F-gassen en brandbare koudemiddelen is samengebracht in de nieuwe certificaten A1 en A2. Daarnaast is voor CO₂-installaties een soldeerexamen verplicht geworden. Daarmee sluiten de examens beter aan op de praktijk, waarin brandbare en andere natuurlijke koudemiddelen steeds vaker worden toegepast.
Volgens Den Boer is vooral de nadruk op veiligheid een belangrijk verschil met de oude F-gassen examens.
“Waar de oude examens vooral waren gericht op het voorkomen van emissies van F-gassen, ligt de nadruk nu veel sterker op het veilig werken met natuurlijke en brandbare koudemiddelen. Dat veiligheidsaspect is een essentieel onderdeel van de nieuwe examens.”
Klaar voor de toekomst
Hoewel het grootste deel van de nieuwe examenstructuur inmiddels gereed is, werkt de examencommissie nog aan enkele her-certificeringsexamens van de oude ACK examens. Die worden naar verwachting later dit jaar afgerond. Daarna beschikt de sector over een compleet en toekomstbestendig examensysteem dat aansluit op de nieuwste Europese regelgeving.
Den Boer kijkt met tevredenheid terug op het traject. “Het was een intensief proces, maar we hebben als sector samen iets neergezet waar we jarenlang mee vooruit kunnen. Ik wens alle opleiders en kandidaten veel succes. Uiteindelijk doen we dit met elkaar om ervoor te zorgen dat het koeltechnische vak veilig, professioneel en toekomstbestendig blijft.”